കേരളത്തിന്റെ അഭിമാന പദ്ധതിയായ വിഴിഞ്ഞം അന്താരാഷ്ട്ര തുറമുഖം ഒരു വലിയ കോർപ്പറേറ്റ്-രാഷ്ട്രീയ വിവാദത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. തുറമുഖം നടത്തുന്ന അദാനി വിഴിഞ്ഞം പോർട്ട് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡിലെ (AVPPL) 49 ശതമാനം ഓഹരി, ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഷിപ്പിംഗ് കമ്പനിയായ സ്വിറ്റ്‌സർലൻഡ് ആസ്ഥാനമായ MSC-യുടെ ടെർമിനൽ വിഭാഗമായ ടെർമിനൽ ഇൻവെസ്റ്റ്‌മെന്റ് ലിമിറ്റഡിന് (TiL) വിൽക്കാനുള്ള അദാനി പോർട്ട്‌സിന്റെ തീരുമാനമാണ് കോളിളക്കം സൃഷ്ടിച്ചത്. ഏകദേശം 140 കോടി ഡോളർ (ഏകദേശം ₹12,000 കോടി) മൂല്യമുള്ള ഈ ഇടപാടിനെക്കുറിച്ച് തങ്ങളെ ഔദ്യോഗികമായി അറിയിച്ചിട്ടില്ലെന്നും, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അനുമതിയില്ലാതെ ഉടമസ്ഥാവകാശം കൈമാറാനാവില്ലെന്നും കേരള സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുകയാണ്.

എന്താണ് ഈ ഇടപാട്?

Onmanorama, The Week തുടങ്ങിയ മാധ്യമങ്ങളുടെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, തിരുവനന്തപുരത്തിനടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന വിഴിഞ്ഞം ആഴക്കടൽ ട്രാൻസ്ഷിപ്‌മെന്റ് തുറമുഖത്തിന്റെ പ്രവർത്തന കമ്പനിയിലെ 49% ഓഹരിയാണ് MSC-യുടെ കൈകളിലേക്ക് എത്തുന്നത്. അന്താരാഷ്ട്ര ചരക്കുഗതാഗതത്തിന്റെ വൻശൃംഖലയുള്ള MSC കൂടി പങ്കാളിയാകുന്നത് വിഴിഞ്ഞത്തിന്റെ ആഗോള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുമെന്ന വാദമുണ്ട്. എന്നാൽ ഇത്രയും വലിയൊരു ഓഹരി കൈമാറ്റം സംസ്ഥാന സർക്കാരിനെ അറിയിക്കാതെ പ്രഖ്യാപിച്ചത് നിയമപരവും ജനാധിപത്യപരവുമായ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നു.

2015-ലെ കരാറാണ് നിർണായകം

വിഴിഞ്ഞം പദ്ധതിയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന 2015-ലെ കൺസെഷൻ കരാർ പ്രകാരം, 25 ശതമാനമോ അതിലധികമോ ഓഹരി കൈമാറ്റം “ഉടമസ്ഥാവകാശ മാറ്റം” (change in ownership) ആയാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. ഇത്തരമൊരു മാറ്റത്തിന് സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ മുൻകൂർ അനുമതി നിർബന്ധമാണ്. 49% എന്നത് ഈ പരിധിക്ക് ഏറെ മുകളിലായതിനാൽ, കേരളത്തിന്റെ അനുമതി ഒരു നടപടിക്രമം മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഇടപാടിന്റെ അനിവാര്യമായ നിയമ വ്യവസ്ഥയാണെന്നാണ് സർക്കാർ വൃത്തങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്.

വിജയൻ SEBI-യെ സമീപിച്ചു

ഈ വിഷയം രാഷ്ട്രീയ പോർക്കളമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പിണറായി വിജയൻ, ഓഹരി വിപണി നിയന്ത്രണ ബോർഡായ SEBI-ക്കും നാഷണൽ സ്റ്റോക്ക് എക്‌സ്‌ചേഞ്ചിനും (NSE) കത്തെഴുതി അദാനി പോർട്ട്‌സിനെതിരെ നടപടി ആവശ്യപ്പെട്ടു. അദാനി സ്റ്റോക്ക് എക്‌സ്‌ചേഞ്ചുകൾക്ക് നൽകിയ വെളിപ്പെടുത്തൽ അപൂർണ്ണമായിരുന്നു എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാദം — കാരണം കേരള സർക്കാരിന്റെ മുൻകൂർ അനുമതി ഇനിയും ലഭിക്കാനുണ്ട് എന്ന നിർണായക വിവരം ആ പ്രഖ്യാപനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നില്ല. ഇത് നിക്ഷേപകരെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കാൻ ഇടയാക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു. അധികാരത്തിലിരിക്കുന്ന വി.ഡി. സതീശന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള യുഡിഎഫ് സർക്കാരും ഈ ഇടപാടിൽ ജാഗ്രത പുലർത്തുന്നു.

അദാനിയുടെ പ്രതികരണം

വിവാദങ്ങൾക്കിടയിൽ അദാനി പോർട്ട്‌സ് സിഇഒ അശ്വനി ഗുപ്‌ത നിലപാട് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എല്ലാ നിർബന്ധിത നിയന്ത്രണ അനുമതികളും ലഭിച്ചതിനുശേഷം മാത്രമേ ഇടപാട് പൂർത്തിയാക്കൂ എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ. ഇതിൽ കോമ്പറ്റീഷൻ കമ്മീഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ (CCI) അനുമതി, SEBI നിയന്ത്രണങ്ങൾ പാലിക്കൽ, കൂടാതെ കേരള സർക്കാരിന്റെ ഔപചാരിക അനുമതി എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. അതായത്, കടലാസിൽ ഇടപാട് പ്രഖ്യാപിച്ചെങ്കിലും, കേരളത്തിന്റെ പച്ചക്കൊടി ഇല്ലാതെ അത് പൂർണ്ണമാകില്ല എന്നർത്ഥം.

കേരളത്തിന് എന്തുകൊണ്ട് ഇത് പ്രധാനം?

വിഴിഞ്ഞം വെറുമൊരു തുറമുഖമല്ല — ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യത്തെ സമർപ്പിത ആഴക്കടൽ ട്രാൻസ്ഷിപ്‌മെന്റ് പോർട്ട് എന്ന നിലയിൽ കേരളത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഭാവിയുടെ നെടുംതൂണാണ്. തൊഴിലവസരങ്ങൾ, അനുബന്ധ വ്യവസായങ്ങൾ, ആഗോള വ്യാപാര ഭൂപടത്തിലെ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാനം — എല്ലാം ഈ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഉടമസ്ഥാവകാശത്തിലെ ഏത് മാറ്റവും ജനങ്ങളുടെയും സർക്കാരിന്റെയും സൂക്ഷ്‌മ പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാകേണ്ടതുണ്ട്. അദാനി ഓഹരികളിലെ ചലനങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ വിപണിയെ ആകെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു എന്നത് വിപണിയിലെ സമീപകാല ചലനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഞങ്ങളുടെ വിശകലനത്തിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാണ്.

ചുരുക്കത്തിൽ, ₹12,000 കോടിയുടെ ഈ ഇടപാട് ഒരു കോർപ്പറേറ്റ് വാർത്ത മാത്രമല്ല — അത് ഫെഡറലിസം, സുതാര്യത, കേരളത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ പദ്ധതിയുടെ ഭാവി എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു വലിയ ചർച്ചയുടെ തുടക്കമാണ്. അന്തിമ വാക്ക് ഇപ്പോഴും തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ കൈകളിലാണ്.